محمد ابراهيم آيتى
504
تاريخ پيامبر اسلام ( فارسي )
9 - كتيبه [ 1 ] ( كه خود داراى قلعههائى بوده است ) . 10 - قلعهء « أبيّ » كه صاحب طبقات آن را نام برده است [ 2 ] . سرفرازى أمير المؤمنين علىّ عليه السلام كار فتح يكى از قلعههاى « خيبر » [ 3 ] دشوار شد و رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - به ترتيب : دو مرد از مهاجرين و مردى از أنصار را ( چنان كه برخى از مورّخين تعبير كردهاند [ 4 ] ) يا به ترتيب : « أبو بكر » و « عمر » را ( چنان كه ابن اسحاق و ابن اثير و ابن حزم تصريح كردهاند [ 5 ] ) يا به ترتيب : « أبو بكر » و « عمر » و مردى از أنصار را ( چنان كه حلبى روايت كرده است [ 6 ] ) براى فتح آن فرستاد ، امّا فتح قلعه صورت نگرفت و رسول خدا گفت : « لأعطينّ هذه الراية غدا رجلا يفتح اللّه على يديه ، يحبّ اللّه
--> [ 1 ] - در كتاب الاموال أبو عبيد « كثيبه » به ثاى سه نقطه ضبط شده است ( معجم - البلدان ، ج 4 ، ص 437 ، چاپ بيروت ، سال 1376 ه . م . ) . [ 2 ] - ج 2 ، ص 106 ، چاپ بيروت ، 1376 ه . م . [ 3 ] - قلعهء قموص يا قلعهء ناعم ( ر . ك : تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 56 ، چاپ بيروت ، 1379 ه . و امتاع الاسماع ، ج 1 ، ص 313 ، چاپ قاهره ، 1941 م . م . [ 4 ] - امتاع الاسماع ، ج 1 ، ص 313 چاپ قاهره 1941 م . م . [ 5 ] - ر . ك : دلائل الصدق ، ج 2 ، ص 254 ، نقل از مسند احمد در دو مورد ( ج 5 ، ص 353 و ص 358 ) و صحيح مسلم در باب فضائل على عليه السلام ، و مستدرك حاكم در كتاب مغازى ( ج 3 ، ص 37 ) و كنز العمّال ( ج 6 ، ص 394 ) در باب فضائل على ، و نيز ( ج 5 ، ص 283 ) در غزوهء خيبر ، سيرهء ابن هشام ( ج 3 ، ص 349 ، چاپ مصر ، 1355 . م . ) و تاريخ طبرى ( ج 3 ، ص 93 ) و كامل ابن أثير ( ج 2 ، ص 219 ، چاپ بيروت ، 1385 ) و جوامع السيره ( ص 213 ، چاپ دار المعارف مصر . م . ) و مآخذ ديگر . [ 6 ] - سيره ، ج 3 ، ص 37 ، چاپ بيروت . م .